DỰ PHÒNG LÂY TRUYỀN HIV TỪ MẸ SANG CON

               Hiệu quả của chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con
Thực tế cho thấy việc triển khai hiệu quả dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sẽ giúp giảm số phụ nữ, phụ nữ mang thai và giảm tình trạng trẻ em bị nhiễm HIV do mẹ truyền sang con. Đối với phụ nữ mang thai nhiễm HIV thì HIV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thời gian mang thai (5-10%); khi chuyển dạ, sinh con (15-20%) và giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ cho con bú (5-10%). Thời kỳ càng cao, nguy cơ lây truyền virus HIV từ mẹ sang con càng lớn, khả năng bị nhiễm HIV, thậm chí dẫn đến tử vong của trẻ càng nhiều. Trong đó, nguy cơ lây lan cao nhất rơi vào giai đoạn chuyển dạ, sinh con và cho bú mẹ. Vì thế, việc phát hiện sản phụ nhiễm HIV sớm là vô cùng cần thiết để phòng ngừa nguy cơ lây truyền. Nếu như không có sự can thiệp nào thì nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể lên tới 25 – 40%, nhưng nếu người mẹ được dự phòng kịp thời và đầy đủ thì sẽ giảm nguy cơ xuống dưới 2 – 5%. Do vậy Người nhiễm HIV cần tiếp cận dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV sớm nhất có thể. Đây là bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất để giúp giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con. Khi bạn nhận được sự tư vấn hỗ trợ và được tiến hành xét nghiệm HIV, bạn sẽ biết được căn bệnh của mình đang ở giai đoạn nào để có kế hoạch cho tương lai. Đồng thời hiểu được các biện pháp dự phòng để giảm nguy cơ lây nhiễm, tiếp nhận các phác đồ điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Những biện pháp hộ sinh an toàn khi thai phụ chuyển dạ, sinh con
        Nếu phát hiện HIV sớm ngay trong thời kỳ mang thai và được điều trị dự phòng bằng thuốc kháng virus (ARV) theo đúng phác đồ sẽ đẩy nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con xuống rất thấp. Việc điều trị có thể bắt đầu từ khi phụ nữ mang thai phát hiện nhiễm HIV. Đến khi sinh, thai phụ cũng sẽ được chỉ định dùng thêm thuốc để phòng tránh. Tùy thuộc vào thời điểm xác định HIV dương tính vào giai đoạn mấy của thai kỳ mà Bác sỹ sẽ có các chỉ định dự phòng khác. Giai đoạn chuyển dạ, khả năng lây nhiễm HIV sang thai nhi khá cao, lên tới 50 – 60%. Nguy cơ sẽ còn tăng lên trong trường hợp đẻ khó, chuyển dạ kéo dài, phần mềm của người mẹ bị dập nát, thai bị xây xước, sang chấn… Thời gian từ khi vỡ ối đến khi sinh càng dài thì nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con càng cao, nhất là khi thời gian này là trên 4 giờ. Cứ mỗi giờ sau khi vỡ ối, nguy cơ lây truyền tăng thêm 2%. Đặc biệt, gia đình nên đưa thai phụ đến các cơ sở y tế uy tín để sinh bé ngay khi có dấu hiệu chuyển dạ hoặc có thể sớm hơn, tạo điều kiện tốt nhất để các bà bầu có HIV được trợ giúp những biện pháp hộ sinh an toàn, hạn chế tối đa các thủ thuật có thể gây tổn thương đường sinh sản của người mẹ hoặc tổn thương cho con như cắt tầng sinh môn, giác hút, phooc xép, đặt điện cực vào đầu thai nhi; hạn chế bấm ối sớm và thăm khám âm đạo.
Chăm sóc trẻ sau sinh và cho con bú
Sau khi sinh, khi hút dịch đường mũi, hầu họng cần sử dụng các loại ống thông mềm, thao tác nhẹ nhàng, tránh gây tổn thương; tắm cho trẻ hoặc lau khô chất dịch của mẹ trên người trẻ bằng khăn mềm, tránh xây xước. Dự phòng các nhiễm trùng cơ hội có thể xảy ra và xem xét chỉ định điều trị nếu trẻ có đủ tiêu chuẩn dùng thuốc kháng HIV theo phác đồ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Ngừng thuốc nếu mẹ có kết quả khẳng định HIV âm tính. Hướng dẫn nuôi dưỡng trẻ an toàn, chăm sóc trẻ, đồng thời định kỳ theo dõi tăng trưởng của trẻ. Khi trẻ đủ 4 đến 6 tuần tuổi thì được lấy mẫu máu DBS (giọt máu đông khô) để làm xét nghiệm PCR (kỹ thuật sinh học phân tử) lần 1, khi trẻ được 9 tháng đến 18 tháng tuổi cần xét nghiệm phát hiện kháng thể để xác định sớm tình trạng nhiễm HIV cho trẻ. Các bà mẹ sẽ tiếp tục được cán bộ y tế tư vấn về chăm sóc, điều trị hỗ trợ, đặc biệt là lựa chọn phương thức nuôi con thích hợp với hoàn cảnh, điều kiện. Đồng thời, khi mẹ bị nhiễm HIV, nguy cơ lây bệnh ở những trẻ bú mẹ là khoảng 15% vì HIV trong sữa mẹ có thể lây sang con theo đường tiêu hóa (nếu trẻ chưa nhiễm HIV). Thời gian bú mẹ càng dài, trẻ càng có nhiều nguy cơ hơn. Vì vậy, người mẹ nhiễm HIV không nên nên nuôi con bằng sữa mẹ mà phải dùng sữa ngoài thay thế cho sữa mẹ. Nếu người mẹ không có điều kiện dùng sữa ngoài, quyết định cho con bú thì hướng dẫn cách cho bú và vệ sinh bầu vú, hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn và ngừng càng sớm càng tốt, muộn nhất là khi trẻ được 6 tháng tuổi. Khi ngừng nuôi con bằng sữa mẹ cần chuyển ngay sang sử dụng thức ăn thay thế. Không nuôi con kết hợp sữa mẹ với bất cứ loại thức ăn thay thế hoặc bổ sung nào khác. Phụ nữ có HIV, phụ nữ mang thai có HIV, trẻ em sinh ra từ mẹ có HIV và người thân của họ, xét nghiệm sớm trong khi mang thai là biện pháp tốt nhất để tầm soát lây truyền sang cho con. Việc phát hiện sớm có rất nhiều ý nghĩa không những cho người mẹ và em bé, người mẹ biết mình bị nhiễm HIV, bên cạnh việc được chăm sóc thai nghén như bao bà mẹ khác thì còn được chăm sóc và điều trị thích hợp về HIV/AIDS.
       Thực hiện tốt các biện pháp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sớm sẽ bớt đi những đứa trẻ bị nhiễm HIV, bớt đi nỗi đau của những gia đình có người nhiễm HIV. Để làm tốt điều này, công tác tuyên truyền phải được thực hiện từ cấp cơ sở và bằng những hoạt động thiết thực, không còn kỳ thị với người nhiễm HIV/AIDS, trong đó có phụ nữ mang thai; tăng cường tuyên truyền, vận động để mọi người coi việc xét nghiệm HIV đơn giản, bình thường như các xét nghiệm thông thường khác, thu hút tất cả bà mẹ khi mang thai đến các cơ sở y tế để tư vấn và xét nghiệm HIV, dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Phụ nữ mang thai nhiễm HIV có thể sinh ra trẻ không nhiễm khi được điều trị dự phòng sớm bằng thuốc kháng virut; Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV cần được nuôi dưỡng an toàn theo chỉ dẫn của cán bộ y tế; Nam giới hãy chủ động dự phòng lây nhiễm HIV cho mình và người thân… là những thông điệp truyền thông các chuyên gia y tế muốn chuyển tới cộng đồng nói chung và các bà mẹ mang thai nói riêng, đem lại quyền được làm mẹ cho nhiều phụ nữ nhiễm HIV, những em bé được sinh ra khỏe mạnh bình thường, để trở thành những công dân có ích cho gia đình và xã hội./.
 
Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc hoặc ghi rõ nguồn hivquangbinh.org.vn như một sự tri ân với tác giả. Xin cảm ơn!
Copyright © 2021 | hivquangbinh.org.vn | All Rights Reserved. DMCA.com Protection Status